UJASTEK: oddział noworodków
Arkadiusz Kwoka rozmawia z dr n. med. Beatą Rzepecką-Węglarz, Ordynator Oddziału Neonatologicznego Szpitala Położniczo-Ginekologicznego Ujastek w Krakowie (na zdjęciu niżej z jednym z byłych pacjentów)
29 listopada bieżącego roku planowane jest zakończenie prac nad rozbudową Oddziału Neonatologicznego składającego się z Intensywnej Opieki Neonatologicznej i Patologii Noworodka. Proszę powiedzieć jakie były początki tworzenia Oddziału?
Formowanie obecnego kształtu Oddziału Neonatologicznego rozpoczęło się już 3 lata temu. To był też początek mojej pracy w Szpitalu Ujastek. Wtedy istniał tutaj jedynie oddział zajmujący się fizjologicznymi noworodkami, ale szybko pojawiła się wizja stworzenia stanowisk intensywnej terapii dla noworodków, abyśmy na miejscu mogli pomagać także maluszkom z problemami zdrowotnymi. Od tego momentu rozpoczęło się stopniowe budowanie Oddziału, który pozwoliłby osiągnąć to zamierzenie. Początkowo mieliśmy jedną salę, otworzoną dokładnie 1 kwietnia 2008 roku, na której było siedem stanowisk intensywnej terapii dla noworodków. Uzyskaliśmy wtedy, jako oddział, najwyższy stopień referencyjności świadczeń medycznych z zakresu neonatologii.
Szpital Ujastek jako pierwszy w Polsce szpital niepubliczny uzyskał III stopień referencyjności świadczeń medycznych z zakresu neonatologii.
Dokładnie tak. A skoro już mieliśmy stanowiska intensywnej terapii noworodkowej, stwierdziliśmy, że następnym krokiem powinno być objęcie opieką szpitalną także kobiety w zagrożonej ciąży. Intensywna terapia noworodka powinna współpracować z oddziałem zajmującym się patologią ciąży. Dzięki takiemu rozwiązaniu można wspólnie sprawować opiekę nad pacjentkami w zagrożonych ciążach, prowadzić leczenie maluszków jeszcze in utero oraz podejmować decyzje o ewentualnym wcześniejszym rozwiązaniu ciąży. Pomysł wcielono w życie, dzięki czemu stworzony został oddział patologi ciąży. Po otwarciu tego oddziału okazało się, że kobiet z zagrożonymi ciążami jest bardzo dużo i 7 stanowisk intensywnej terapii noworodkowej już nie wystarcza. Otworzyliśmy wtedy następną, dużą salę – gdzie mieliśmy 8 miejsc intensywnych, albo 14 miejsc wzmożonego nadzoru.
Czy najmniejsi pacjenci tutaj leczeni to wyłącznie dzieci urodzone w Szpitalu Ujastek?
Nie, nie tylko. Przyjmujemy również dzieci urodzone także w innych ośrodkach, szczególnie spoza Krakowa, z terenu całej Małopolski. Zdarzało się też, że przyjmowaliśmy dzieci z Warszawy, z wrodzonymi wadami serca.
I tutaj pojawia się konieczność współpracy z lekarzami innych specjalności.
Tak, w związku z tym, oprócz konsultantów, z którymi współpracowaliśmy dotychczas neurochirurg, chirurg, genetyk, potrzebowaliśmy także kardiologa dziecięcego. Aby zapełnić tę lukę została stworzony Ośrodek Echokardiografii Płodu, którym kieruje dr Beata Radzymińska–Chruściel.
W jakim sytuacjach pojawia się konieczność współpracy specjalistów neonatologii z kardiologami?
Można powiedzieć, że nasza współpraca z kardiologiem, opiera się na czterech głównych obszarach. Po pierwsze diagnostyka - w momencie kiedy trafia do nas pacjentka z zagrożoną ciążą, czy to samodzielnie czy też jest przysłana przez ordynatorów z innych ośrodków, należy wykonać u niej badania pod kątem zdiagnozowania wad wrodzonych płodu. Jeśli wada występuje, to lekarz położnik z Oddziału Patologii Ciąży, ja - neonatolog, oraz dr Radzymińska-Chruściel – kardiolog dziecięcy i prenatalny wspólnie zastanawiamy się, czy stan pacjentki można ustabilizować, czy możemy zastosować odpowiednie leczenie farmakologiczne płodu, czy też konieczne jest zastosowanie innych procedur. Przykładowo: niedawno skierowano do nas pacjentkę z tachykardią płodu. We wspomnianej grupie, wspólnie podjęliśmy decyzję o leczeniu maluszka in utero. Co tydzień ocenialiśmy wyniki echo serca płodu oraz badanie przepływów, które dawały nam informację na temat wydolności jego układu krążenia. Po podanych lekach częstoskurcz nadkomorowy zaczął się ustępować aż do całkowitej normalizacji. Ciążę pacjentki rozwiązaliśmy w 37 tygodniu ciąży (zamiast w 32 tyg.) z całkowitą normalizacją akcji serca dziecka i dobrymi przepływami. Maluszek urodził się więc w bardzo dobrym stanie dzięki odpowiedniej diagnostyce i współpracy lekarzy kilku specjalności.
Podany przykład odnosi się także do drugiego obszaru naszej współpracy z kardiologami, którym jest wspólne prowadzenie zagrożonej ciąży.
Kolejny zakres, w którym działamy wspólnie to noworodki z ciąż dojrzałych. Czasami zdarza się, że przyszła mama przychodzi do nas niezdiagnozowana i prenatalnie nikt nie widział wady serca. Wydaje się więc, że sprawa jest prosta - zdrowa kobieta rodząca zdrowe dziecko. Jednak po pierwszej lub drugiej dobie życia dochodzi do załamania stanu zdrowia dziecka, albo też pojawiają się objawy, które my kwalifikujemy jako potencjalnie związane z wadą układu krążenia. Okazuje się, że dzieci, które dotychczas diagnozowane były jako zdrowe są jednak chore, a dotychczasowa ich diagnostyka była niedoskonała lub niepełna . Wtedy wzywamy kardiologa, mówimy o objawach, jakie zauważyliśmy i weryfikujemy nasze przypuszczenia poprzez echo serca.
Bardzo ważna jest dla nas także współpraca pomiędzy naszą Intensywną Terapią a Klinikami Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie. Dotyczy ona głównie wcześniaków. Dzieci, u których jest potrzeba zamknięcia przewodu Botalla, są kierowane do profesora Janusza Skalskiego do Kliniki Kardiochirurgii Dziecięcej. W Szpitalu Uniwersyteckim zamykany jest przewód tętniczy Botalla przez kardiochirurga ,a następnie dziecko wraca do nas. Wszystko to dzieje się w ciągu jednego dnia. Natomiast profesor Andrzej Rudziński w Klinice Kardiologii Dziecięcej przyjmuje dzieci z ciąż donoszonych, u których wady serca zostały wcześniej zdiagnozowane oraz wcześniaki, które nie wymagają intensywnej terapii. Po konsultacji dotyczącej podania odpowiednich leków i po ustabilizowaniu stanu dziecka, jest ono przewożone do prof. Rudzińskiego, a następnie kierowane są na zabieg kardiochirurgiczny do prof. Skalskiego.
Jeśli mówimy o wcześniakach - jak małe dzieci można uratować w Szpitalu Ujastek?
Mówiąc o wcześniakach pod uwagę bierzemy dwa, niekoniecznie idące w parze, czynniki. Po pierwsze wagę dziecka, a po drugie jego dojrzałość. Dotychczas dzieckiem o najniższej wadze urodzeniowej, które zdołaliśmy uratować był maluszek ważący 470 g. Natomiast najmniej dojrzałym – dziecko urodzone w 24 tygodniu ciąży.
Czy i w jakich sytuacjach korzystacie Państwo z pomocy Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi lub Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie ?
Tak, korzystamy z wiedzy i doświadczenia naszych Koleżanek i Kolegów lekarzy z ICZMP, gdy mamy wątpliwości co do postępowania w nietypowych wadach serca płodu, w przypadkach w których przewidujemy konieczność zabiegów kardiologiczno-kardiochirurgicznych albo przed porodem albo bezpośrednio po odcięciu pępowiny lub kiedy konsultujemy leczenie u ciężarnej w przypadku częstoskurczu płodu. Także współpracujemy gdy występują inne nieprawidłowości poza sercowe, np. w ciążach wielopłodowych, np. takie jak przetoczenia między płodowe
Wracając do początku rozmowy – jak zmieni się funkcjonowanie Oddziału po planowanym zakończeniu prac nad jego rozbudową?
Będzie to swego rodzaju zamknięcie naszej wizji dotyczącej wyglądu i sposobu działania Oddziału z Intensywnej Opieki Neonatologicznej i Patologii Noworodka . Pozwoli to nam na zwiększenie komfortu pracy. Całe zaplecze, którego nam do tej pory brakowało, będzie wtedy dla nas dostępne. – kuchnia mleczna, pokój laktacyjny oraz dwie dodatkowe sale, gdzie możemy przyjąć nowych pacjentów, lub przenieść ze stanowisk intensywnej terapii takie dzieci, które już jej nie wymagają. Nie będziemy już musieli martwić się tym, że oczekujemy na następne dziecko, mamy sprzęt, ale nie mamy mediów koniecznych do sprawowania właściwej opieki.
Dziękuję bardzo za rozmowę.
Wywiad przeprowadził Arkadiusz Kwoka.
poprzedni artykuł następny artykuł
Ładowanie...
Komentarze